Warning: gzinflate() [function.gzinflate]: data error in /home/b8133bar/public_html/wordpress/wp-includes/http.php on line 1787

Technologie en chronische ontevredenheid

Ik kwam gisteren toevallig uit op een filmpje op YouTube met één of ander illuster Amerikaans media-icoon waar ik nog nooit van had gehoord. Met veel gevoel voor humor doet hij een geslaagde poging de hoerastemming die technologische vooruitgang bij sommigen onder ons nog losweekt, te temperen. “Everything is amazing, nobody is happy”, de titel van de video spreekt boekdelen… Ik heb zelf momenteel niet veel tijd om eigen schrijfsels te produceren; ik ben namelijk bezig twee nieuwe websites te bouwen, dus een ‘vid’ als deze die de moeite loont, wil ik je zeker niet onthouden…

Nieuwe technologieën

De laatste decennia swingt het echt de pan uit: informatietechnologie, biotechnologie, groene technologie, lasertechnologie, spraaktechnologie, je kunt het zo gek niet bedenken of ze zijn er mee bezig … Ik vraag me soms af of jongeren van tegenwoordig zich nog enig idee kunnen vormen van de wereld waarin onze generatie leefde. Geen vederlichte GSM’s en iPods, maar ouderwetse draaitelefoons en bonkige walkmans, geen ultra High Definition LCD-TV’s, maar gewoon een basale beeldbuis met hoogstens een paar knoppen aan. De schrijnende contradictie bestaat erin dat, naargelang de technologische vooruitgang steeds sneller voortschrijdt, ons algemeen tevredenheidsgevoel zienderogen daalt.

Chronisch tijdsgebrek en ontevredenheid

Vreemd, denk ik dan. Ik heb altijd in de veronderstelling geleefd dat technologie maar één bestaansreden had, en dat is de mens het leven gemakkelijker maken. Een supergesofistikeerde GPS hier, een handige microgolfoven daar, en we hebben maar weer mooi een uurtje of wat uitgespaard … En ondertussen wordt een chronisch tijdsgebrek de norm, je hoort het van iedereen: “Ik heb te weinig tijd”, “Daar heb ik echt geen tijd voor”, en meer van dat moois.

Misschien moeten we maar eens een pijnlijke waarheid onder ogen durven zien: technologie dient niet langer de mens, nee, het is net andersom. Net als iedereen de laatste nieuwe hype of gadget in zijn bezit heeft, komt er weer iets nieuws uit dat ons net dat tikkeltje meer zal bieden. Denk maar aan het verhaal van de MP3-player en de iPod die nu de standaard is geworden voor iedereen die ‘mee’ wil zijn. En chronische ontevredenheid wordt zo een “leitmotiv” in ons bestaan: we hebben uiteindelijk datgene waar we zo vurig naar verlangd hebben, maar de reclame zet weer een nieuw product met bijhorend ideaalbeeld in de plaats en het spelletje begint weer van voor af aan…

Technologie en milieu

De talrijke bewijzen dat vele uitvindingen en technologische snufjes een ronduit negatieve impact hebben op onze gezondheid, schuiven we in onze onverzadigbare koopwoede maar wat graag aan de kant. Kunstmatige elektromagnetische straling is maar één voorbeeld dat we hier binnen deze context kunnen aanhalen. En, om het plaatje helemaal compleet te maken, onze ongebreidelde consumptiedrift blijft natuurlijk niet zonder gevolgen voor het milieu.

Een klein voorbeeldje ter illustratie: het sluitklepje van ons digitaal fototoestel van dik 2 jaar terug blokkeerde plots waardoor je geen foto’s meer kan nemen, dus wij sito presto naar onze elektrozaak . Wat bleek? Twee keer 50 Euro verzendkosten naar het fabriek en 100 Euro om een bestek te laten maken. Slotsom: 200 Euro dokken om er alleen maar naar te laten kijken. Excuseer, maar voor 150 Euro heb je wel een nieuw en kwalitatief gelijkwaardig fototoestel. Met alle respect, maar van dergelijke praktijken word ik pisnijdig. Wat bezielt die fabrikanten om zo schaamteloos een dergelijke wegwerpcultuur in de hand te werken? Een mens gaat zich soms afvragen of hier een doelbewuste politiek achter schuilt … Aan reparaties kan je als producent toch ook genoeg geld verdienen, zou je zo denken, niet?

Chronische ontevredenheid en reclame

Mijn mening mag misschien wel wat ongezouten overkomen maar ik vind dat reclame voortdurend spot met onze menselijke integriteit en waardigheid. Veel mensen beschouwen reclame als iets onschuldigs, maar verliezen uit het oog dat de grote ‘corporations’ miljarden hebben gespendeerd in onderzoek naar de werking van ons brein, en het aantrekken van de creatiefste talenten op aarde. Zouden zij een ander doel voor ogen hebben dan het sturen van onze emoties, gedachten en handelingen? Wie het weet, mag zijn vinger opsteken… Hoe anders verklaar je de onverschilligheid van de modale burger als het op de uitwassen van het neo-liberalistische economische model aankomt?

Iedereen weet toch dat voor onze trendy sportschoentjes in het Verre Oosten arme stakkerds 16 uur per dag en 7 dagen per week moeten werken, en dat ze bij een langdurige ziekte zonder pardon op straat belanden? En toch wil zo goed als niemand hier graag mee geconfronteerd worden, en ziet een paar uitzonderingen niet te na genomen niemand in dat wij misschien wel aan koopkracht hebben ingeboet, maar anderzijds het ultieme wapen in handen hebben, met name koopmacht. Als wij als consument beslissen niet langer producten van onverbeterlijke vervuilers en pertinente mensenrechtenschenders te kopen, dan valt hun hele handeltje stil en komt er sowieso een -- beter -- alternatief op de proppen.

Besluit

Of je het nu een vorm van ‘bewuste’ onwetendheid of van geïnstitutionaliseerde sociopathie noemt waaraan de meeste mensen lijden, maakt in wezen niet veel uit. De crisis dwingt ons hoe dan ook uit onze comfortzone te komen en onze waarden in vraag te stellen. De realiteit is immers nog steeds dat de meeste mensen jobs hebben die ze niet graag doen om producten te kunnen kopen die ze eigenlijk niet nodig hebben. De rol van de reclame en de media is hierin van doorslaggevend belang: zolang je je niet uit hun hypnotiserende wurggreep kan loswerken, kan je nooit echt contact maken met je innerlijke realiteit en de regisseur van je eigen denken en leven worden.

Deze crisis zou wel eens onze laatste wake-up call kunnen blijken te zijn; als we niet snel ontwaken uit onze zombiestaat wordt het vooruitzicht dat wij in plaats van de consumenten de geconsumeerden zullen worden wel heel erg reëel…